مفتاح الفلاح     نوشته : شيخ بهايي

كتاب شريف مفتاح الفلاح، يكي از ارزنده‌ترين كتب فرهنگ شيعي در باب ادعيه و عبادات است و عالم كم‌نظير شيخ بهايي آن را نوشته است. وي با فهم عميق و دقيق خود از معارف شيعي، مجموعه‌اي از احاديث متقن را گرد آورده است.

اين كتاب، يك برنامة روحي و معنوي براي تمام اوقات شبانه روز است، بدين گونه كه انسان، در هر لحظه‌اي از لحظات شبانه روز كه خواهان دعا و راز و نياز باشد، مي‌تواند با مضاميني عالي كه مناسب آن ساعت و لحظه است، به مقصود خود برسد. برخي از علما و ارباب از جمله عالم عارف، آيت‌الله ملا حسينقلي همداني عمل به آن را براي شاگردان خود، مفيد مي‌دانستند.

اصل اين كتاب به زبان عربي است و علي بن طيفور بسطامي (از عالمان قرن يازدهم هجري) ترجمه‌اي روان و متقن از آن را انجام داده و انتشارات حكمت، آن را به چاپ رسانده است. در مقدمة اين چاپ، از قول مرحوم محدث قمي در سفينة البحار آمده است:

«از قاضي مغرّالدين محمد بن تقي الدين اصفهاني كه در زمان شاه عباس قاضي اصفهان بوده و از فقها و متكلمين بوده و در علوم رياضي مهارت تام داشته است... نقل است كه گويد: شبي يكي از امامان را در خواب ديدم. به من فرمود: كتاب مفتاح الفلاح را رونويس كن و بر دستورات آن مداومت نما». چون بيدار شدم، از همة علماي عصر، از اين كتاب سراغ گرفتم. همه به اتفاق گفتند: «تا به حال، نامي از اين كتاب نشنيده‌ايم» و شيخ بهاييقدس‌سره در آن وقت، همراه لشكر سلطان، به يكي از نواحي ايران رفته بود. چون به شهرآور، از او دربارة آن كتاب پرسيدم. ايشان فرمود: «من در اين سفر، كتاب دعايي نوشته‌ام به نام مفتاح الفلاح و تا به حال، نام آن را براي احدي از اصحاب بازگو نكرده‌ام». من، خواب خود را براي شيخ بازگفتم. شيخ گريست و نسخة خود را به من داد و اين نسخة نخستين است كه از روي خط شيخ نوشته شده است». (سفينة البحار، ج2، ص437)

اما مطالب اين كتاب كه طي شش باب و يك خاتمه آمده است، به طور اجمال از اين قرار است:

باب اول: در بيان آنچه از طلوع صبح صادق تا برآمدن آفتاب به عمل بايد آورد.

مقدمه: فضيلت بين‌الطلوعين.

تبصره: تحقيق در تشخيص فجر ثاني.

فصل اول: در آداب ساختن وضوي كامل و طهارت ظاهر؛

فصل دوم: دعاي هنگام وضو و تفسير مفردات آن؛

فصل سوم: آداب به مسجد رفتن و فصول اذان و اقامه؛

فصل چهارم: دعا بين اذان و اقامه و شروع نماز؛

فصل پنجم: در بيان فضيلت تعقيب نماز و آداب آن؛

فصل ششم: در تقسيم ساعات روز و دعاهاي ساعت اول.

باب دوم: در آنچه از وقت طلوع آفتاب تا هنگام زوال مرعي بايد داشت.

فصل اول: در اعمال ساعات بامداد

فصل دوم: در آداب خوردن و آشاميدن.

باب سوم: در آنچه از وقت زوال تا غروب آفتاب قيام به آن بايد نمود.

مقدمات

فصل اول: در آداب و تعقيبات نماز ظهر؛

فصل دوم: در آداب و تعقيبات نماز عصر؛

فصل سوم: در دعاهاي ساعت پنجم و ششم و هفتم روز؛

فصل چهارم: در دعاهاي ساعت هشتم و نهم و دهم؛

فصل پنجم: در دعاهاي ساعت يازدهم و دوازدهم روز.

باب چهارم: در آنچه از وقت غروب آفتاب تا هنگام خواب مبادرت به آن بايد نمود.

مقدمات

فصل اول: در تعقيبات نماز مغرب؛

فصل دوم: بيان وقت نماز عشا.

باب پنجم: در آنچه را وقت خواب تا نصف شب مشغول به آن بايد بود.

مقدمه

فصل اول: در آداب خوابيدن.

باب ششم: در آنچه از نصف شب تا طلوع صبح عمل به آن بايد كرد:

در فضيلت نماز شب

فصل اول: اعمال پس از بيدار شدن از خواب؛

فصل دوم: در تعيين ساعت نيمه شب و امور مربوط به نافلة شب؛

فصل سوم: در اعمال وآداب شب‌زنده‌داري؛

فصل چهارم: آداب و كيفيت نماز شفع و وتر؛

فصل پنجم: در آداب دو ركعت نماز فجر؛

فصل ششم: در دعاي امام سجاد كه بعد از نافلة شب مي‌خوانده‌اند.

خاتمه: بيان مؤلف قدس‌سره در حضور قلب نمازگزار و فهم معاني اذكار.

 دريافت كتاب