لطفا کمی صبر کنید ...
نویسنده :
تحريريه سايت
سؤال : چه عملى در ماه رمضان انجام دهيم كه به حالمان مفيد باشد ، و از اين ماه نتيجه بگيريم ؟
علامه طباطبايى: حضرت استاد ـ رحمة اللّه ـ پس از مقدارى تأمّل فرمودند : اين ماه ماشاءاللّه پُر از عمل است . اما آن چه براى سالك لازم است آن است كه مراقبه در اعمال ـ عبادى يا غير عبادى ـ هر كدام را به اقتضاى خودش از دست ندهد . يعنى كاملاً مراعات كند كه با روزه دارىاش جوع و عطش روز قيامت را به ياد آورد ، و مواظبت كند تا تمام اعضا و جوارحش روزهدار باشند ـ چنان چه روايات در اين زمينه وارد شده است1 ـ و با قرآن خواندنش ، كلام الهى را در نظر داشته باشد و اين كه اوست كه با وى سخن مىگويد و سخن را از وى و از مصدر آن بشنود ، و از ميان دعاها ، دعاهاى توحيدى ـ نظير دعاى سحر : « اللّهُمَّ إِنِّي أَسْأَ لُكَ مِنْ بَهائِكَ بِأَبْهاهُ . . . »2 و هكذا در امور ديگر ، به اقتضاى خودش مراقبه داشته باشد ؛ كه مراقبه كليد درهاى خير و رحمت است . اگر مراقبه نباشد ، كارها ـ طاعات و عبادات ـ هيچ و بىنتيجه و بىفايده است . اين آيه شريفه كه خداوند مىفرمايد :
يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ 3 .
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، تقواى خدا را پيشه كنيد و هر يك از شما دقّت و تأمّل كند كه براى فرداى قيامت خود چه عملى پيش فرستاده است ؛ و تقواى خدا را پيشه كنيد ، چرا كه خداوند به آن چه انجام مىدهيد ، كاملاً آگاه است .
دستور به مراقبه و محاسبه است .
در محضر علامه 384
***
سؤال : مراقبه به چه معنا است ؟
علامه طباطبايى : مراقبه يعنى توجّه باطنى انسان به خدا و روى نگرداندن از آن در همه احوال است . مراقبه كمالى است كه انسان را به مقصد نزديك ، بلكه به مقصد مىرساند . مراقبه اين است كه انسان در اوقات بيدارى از اول صبح تا هنگام خواب از ياد خدا غافل نباشد و تمام گفتار و كردارش براى خداوند متعال و جلب رضاى او باشد ، او را همه جا حاضر و بر كارهاى خود ناظر بداند و خويشتن را در محضر او بيابد . در روايت آمده است :
« اُعُبُدِاللّهَ كَأَنَّكَ تَراهُ ، فَإنْ لَمْ تَكُنْ تَراهُ فَإنَّهُ يَراكَ »4 .
خدا را آن گونه عبادت كن كه گويى او را مىبينى و اگر تو او را نمىبينى ، او تو را مىبيند .
كليد اشياء در مراقبه است ، تا مراقبه نباشد و درست صورت نگيرد بقيّه كارها و دستورات در سير و سلوك ، هيچ و بىاثر است .
در محضر علامه 331
***
سؤال : منظور از اين فرمايش پيغمبر اكرم صلىاللهعليهوآلهوسلم چيست ، آن جا كه بنا بر نقل مىفرمايد :
« اِحْفَظِ اللّهَ ، يَحْفَظْكَ ؛ إِحْفَظِ اللّهَ تَجِدْهُ أَمامَكَ »5 .
خدا را در نظر و عمل خود نگاه دار ، تا خدا تو را نگاه دارد ؛ خدا را نگاه دار ، تا او را پيشاپيش خود بيابى .
علامه طباطبايى: اين فقره از حديث ابوذر ـ رحمة اللّه ـ دستور به ذكر و ياد و توجّه قلبى به خداوند سبحان در همه احوال و امر به مراقبه است ، مراقبهاى كه نتيجه آن مشاهده باشد .
در محضر علامه 380
***
چون مرحوم آقا سيد حسين قاضى از سامِّرا از محضر مرحوم مجدّد عازم مراجعت به آذربايجان مسقط الرأس خود بودهاند ، در ضمن خداحافظى مرحوم مُجَدِّد به ايشان يك جمله نصيحت مىكند و آن اين كه : در شبانه روز يك ساعت را براى خود بگذار !
مرحوم آقا سيد حسين در تبريز چنان متوغّل در امور الهيّه مىگردد كه در سال بعد چون چند نفر از تجّار تبريز به سامِّرا مشرّف شده و شرفياب حضور ميرزا شدند ، مرحوم ميرزا از احوال آقا سيد حسين قاضى استسفار مىكنند ، آنان در جواب مىگويند : يك ساعتى كه شما نصيحت فرمودهايد تمام اوقات ايشان را گرفته ، و در شب و روز با خداى خود مراوده دارند .
آيت الحقّ64
1. ر .ك : كافى ، ج 4 ، ص 87 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 108 و 109 و . . .
2. بحارالانوار ، ج 94 ، ص 369 ؛ اقبال الاعمال ، ص 76 و . . .
3. سوره حشر : آيه 18 .
4. بحارالانوار ، ج 25 ، ص 204 ؛ بحارالانوار ، ج 69 ، ص 279 ؛ مصباح الشريعه ، ص 7 .
5. من لا يحضره الفقيه ، ج 4 ، ص 412 ؛ وسائل الشيعه ، ج 7 ، ص 42 ؛ بحارالانوار ، ج 67 ، ص 183 ؛ ج 74 ، ص 88 ؛ ج 79 ص 138 ؛ ج 90 ص 314 و 339 . . .
حاشیه زدن 
نظرات کاربران
پر بیننده ترین مقالات
مقالات تصادفی
